Nafaka nedir?
Nafaka, mahkeme tarafından şartları bulunması halinde verilen ve nafaka alan kişinin geçimi için zorunlu olan bir alacaktır. Gerek kanunlarımızda, gerekse tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmelerde, nafakanın kişinin geçimi için zorunlu olması nedeniyle, nafakaya bazı ayrıcalıklar tanınmıştır. Bu nedenle İcra ve İflas Kanunu’nda nafakaya ilişkin kararlara uymama suçu düzenlenmiştir.
Nafaka türleri nelerdir?
Nafaka türleri; tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakasıdır. Nafakanın türlerine ilişkin ayrıntılı bilgi almak için Nafaka nedir? Nafaka türleri nelerdir? başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Nafakanın ödenmemesinin cezası nedir?
İcra ve İflas Kanunu’na göre nafakaya ilişkin kararlara uymama suçunun cezası 3 aya kadar tazyik hapsidir. Ceza davası devam ederken nafaka ödenirse dava düşer. Eğer ceza verilmiş ve cezanın infazı başlamış ise ve nafaka ödenirse, kişinin cezası düşer ve tahliye edilir.
Hangi durumlarda nafaka ödenmediği için ceza verilir?
Nafakanın ödenmemesi nedeniyle tazyik hapsi cezası verilebilmesi için şu durumların gerçekleşmiş olması gerekmektedir:
- Mahkemece verilmiş bir nafaka kararı bulunmalıdır.
- Nafakanın tahsili amacıyla başlatılmış bir icra takibi bulunmalıdır.
- Nafakanın tahsili amacıyla başlatılan icra takibi kesinleşmiş olmalıdır.
- En az 1 aylık nafakanın ödenmemiş olması gerekir.
- Nafakanın ödenmemesinden itibaren 3 ay içerisinde şikayet yapılmış olmalıdır.
Birikmiş nafakaların ödenmemesi nedeniyle ceza verilemez. Sadece nafaka ödenmeyen ay/aylar için ceza verilebilir. Daha önce ödenmemiş ve birikmiş nafaka alacakları için ceza verilemez.
Ceza hangi mahkeme tarafından verilmektedir?
Nafakanın ödenmemesi üzerine nafaka alacaklısı, nafakaya ilişkin icra takibinin yürütüldüğü icra müdürlüğünün bulunduğu yerdeki icra ceza mahkemesine şikayet dilekçesi vermelidir. Bu dilekçe üzerine icra ceza mahkemesi dosyayı inceler ve bir karara varır.
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 16. Hukuk Dairesi 2010/4819 E. 2010/5766 K. sayılı kararı
Somut olayda; borçlu hakkında Kastamonu İkinci İcra Müdürlüğü’nün 2009/2015 Esas sayılı dosyası ile yapılan takipte, borçluya çıkarılan ödeme emrinde birikmiş nafaka alacağının ödenmesi istenmekte olup, aylık nafaka alacağının tahsili yönünde bir talep bulunmaması karşısında, ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihe dek birikmiş nafaka alacağı adi alacak hükmünde olduğundan, bu nitelikte nafaka alacağını ödememek nafaka borcunu ödememe suçunu oluşturmayacağından itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.